• Home
  • Daily Programmes
  • Download This Month
  • Downloads All
  • Special topics
  • English for Everyday use

Facebook

Books for Print

“အပါ-ညးမဖန်ပဒှ်ဂကူမၞိဟ်” (Father makes nation)

အပါ-ညးမဖန်ပဒှ်ဂကူမၞိဟ်” (Father makes nation)

မ္ၚဵုရအဴ----တ္ၚဲဏအ်ဂှ်ဒှ်တ္ၚဲယွံသွံအဲပရဲ “အပါ”အကြာရးနဳဂီုဂမၠိုင်(International Father’s day)မဒှ်ရတုဲ ပရူတ္ၚဲတၟေင်တၟဟ် “တ္ၚဲအပါ” ဏအ် ဗီုလဵုဂွံစကတဵုဗဒှ်ကၠုင်ဂှ်မိက်ဂွံလဴထ္ၜးကဵုကၠာရ၊၊တုဲမှစပ်ကဵုအပါ ပိုဲကလေင်ဗ္စာရဏာအာမွဲစွံအိုတ်စိုအ်၊၊

မၞိဟ်စပတန် “တ္ၚဲအပါ”ဂှ်ဒှ်မၞိဟ်ဗြဴမွဲမၞုံယၟု “သဵုနဵုရာ” Sonora Smart Dodd ဇာတိနူကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်၊ရးဝါ ယှေန်တာန် (washington)၊ ဍုင်သပံက်ကုင်(spokane)မဒှ်ရ၊၊ညးမဒှ်ကောန်ဝုတ်-ဝဳလဳယာမ်ဇက်ဇြေန်သမာတ် (William Jackson Smart)-“သဵုနဵုရာ”ဝွံပ္ဍဲသက္ကရာတ်သၞာံ(၁၉၀၉)၊ ဂတုမေ၊အဒိုတ်ဒုတိယဂှ်တိုန်စိုပ်အခန်ကၞာ သ္ပဝတ်ကျာ်-မဆေင်ကဵု “တ္ၚဲမိ” (Mother’s Day)ပ္ဍဲဘာဇြပ်လွဳမာန်ကျာ်(Church)၊မနွံပ္ဍဲဍုင် “သပံက််ကုင်”မဒှ်ရ၊၊ အဃောကလင်မံင်ဓရ်ကျာ်မဆေင်ကဵုယွံသွံအဲပရဲ “မိ”ဂှ်တုဲညးဗ္စါရဏာဂွံမွဲဂှ်-ညံင်နဲယွံသွံအဲပရဲမိဂှ်၊ယွံသွံအဲပရဲ “အပါ”ထေက်ကီုဏောင်ဂှ်ညးဒးဒုင်စသိုင်ရ၊၊

ညးမဒှ်အပါ “သဵုနိုရာ” “ဝဳလဳယာမ်”ဝွံဂှ်ဒှ်မၞိဟ်သ္ပလဝ်အိန်ထံင်(၂)ဝါ၊မၞိဟ်ဒှ်တြုံကၟာဲ(၂)အလန်၊မၞိဟ်မနွံကောန်(၁၄) တၠသီုဒှ်ကောန်ပၞာန်တရေမ်မွဲတၠကီုရ၊၊ ညးမဒှ်မိ-“သဵုနဵုရာ” -Ellen “အာလေန်”ပၠန်လေကၠာဟွံဂွံဖျေဟ်ဒၞာဲကဵု အပါ “သဵုနဵုရာ”- “ဝဳလဳယာမ်”ဂှ်ဒှ်ဗြဴကၟာဲကောန်(၃)တၠကီု၊၊ ကောန် “ဝဳလဳယာံ”ကရေမ်ဂှ် (၅)တၠ၊ ကောန်“အာလေန်”ကရေမ်ဂှ် (၃)တၠ၊ “ဝဳလဳယာမ်ကဵုအာလေန်”ဂွံကောန်(၆)တၠ၊ပံင်ကောန်(၁၄)တၠမဒှ်ရ၊၊

အခိင် “သဵုနဵုရာ”ဂွံအာယုက်(၁၆)သၞာံဂှ်မိညးဒးစုတိအာရ၊၊ အခိင်ဏအ် ဒေံညး(၅)တၠတအ်ဂှ်ဍောတ်မံင်ဏီရ၊၊

စနူအခိင်မိ “သဵုနဵုရာ”စုတိကလိလောန်ဂှ် ညးမဒှ်အပါ“ဝဳလဳယာမ်”ဝွံကဵုကောၝဲဒေံ “သဵုနဵုရာ”ဂမၠိုင်တအ်ဂှ်နဒဒှ် “မိ”မွဲဂှ်လေကီု၊နဒဒှ် “အပါ”မွဲဂှ်လေကီုရံင်စံင်လွဳပရာ၊ကၠောန်ဗ္စဖါပ်ကဵုကောန်တအ်မဒှ်ရ၊၊ ဟိုတ်နူအပါဇကု “ဝဳလဳယာမ်”ဂှ်မေတ္တာ၊ဂရုဏါဇၞော်မနွံလ္တူကောန်ဇာတ်၊ ပ္ဍဲကောန်(၁၄)ဂှ်ဟွံပါ်ပါဲကၠုင် ကောန်တေံ၊ ကောန်ဏအ်မွဲသာ်ရတုဲ-ဣဝွံဏအ်ဂှ်ဒှ်ဟိုတ်Sonoraဂွံစပတန် “တ္ၚဲအပါ”မဒှ်ရ၊၊

 

“သဵုနဵုရာ”ဝွံညံင်ဂွံပတန်တ္ၚဲအပါမာန်ဂှ်လေကီု၊ညံင်မၞိဟ်ဂမၠိုင်ဂွံထံက်ဂလာန်ကဵုဇကုမာန်ဂှ်ဇကုတိုန်ဍုင်၊စှ်ေရး၊အာစန်ဒက်ကုမၞိဟ်ဂမၠိုင်၊ကုဂကောံသၟတ်၊သၟာပိုန်ဒြပ်၊သီုကောန်ကမၠောန်အလဵုအသီတအ်ကီုရ၊၊ပွမစန်ဒက်ဆဝ်မ္ၚုဟ်ဆေင်ကဵုဂွံပတန် “တ္ၚဲအပါ”ပ္ဍဲရးဝါယှေန်တာန်ဂွံမၞိဟ်ထံက်ဂလာန် ဗွဲမဂၠိုင်ရတုဲညးအံင်ဇၞးအာရ၊၊ပ္ဍဲသက္ကရာတ်(၁၉၁၀) ဂတုဂျောန်(၁၉)တ္ၚဲအဒိုတ်တတိယဂှ်အလုံရးဝါယှေန်တာန်ဂွံကၠောန်ဗဒှ် “တ္ၚဲအပါ”မာန်ကီုရ၊၊နူကဵုဏအ်ဂှ် အသိင်ခိုဟ်တိုန်၊မၞိဟ်ဆက်ထံက်ဂလာန်ကဵုတ္ၚဲဏအ်လေဂၠိုင်တိုန်ရတုဲပ္ဍဲသက္ကရာတ်(၁၉၁၆)ဂှ်ညးမဒှ်သမ္မတအမေရိကာန် “ဝဳလဇြေန်-Wilson” ဝွံ နူကဵုဍုင်ဇၞော်ဝါယှေန်တာန်ဒဳသဳ (Washington D.C) “ပဍေခလုက်စက်ကျေနာန်”တုဲနကဵုပတိုန်အလာံကၟိန်ဍုင်-ပ္ဍဲဍုင်သပံက်ကုင်ဂှ် ညးပံက်ဏာအခန်ကၞာ၊ ၜံက်က္ဍိုပ်ကၠောန်သ္ပဏာ “တ္ၚဲအပါ”နူကဵုဍုင်ဇၞော်ဝါယှေန်တာန်ဒဳသဳ (Washington D.C)မဒှ်ရ၊၊ ကာလစိုပ်သက္ကရာတ်(၁၉၂၄)ဂှ် ညးမဒှ်သမ္မတ “ဂါလဝေန်ခူလေတ်-Calvin Coolidge”ဝွံ ၜံက်က္ဍိုပ်တုဲအလုံမွဲကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်ညးကၠောန်သ္ပဏာ “တ္ၚဲအပါ”မဒှ်ရ၊၊

 

ယွံမိမကောၝဲဒေံဇြဟာန်တအ်ညးဂမၠိုင်အဴ----“မ” ဟွံသေင်သာ်ဂှ် “အပါ”ဟဂှ်ဟွံသေင်တှ်ေ “အဘ”အဲဍိုက်ဂှ်ကော်အပါရ၊၊ဗီုလဵုကော်ကော်ရ၊တုဲပၠန်အပါဇကုလောန်အာကဵုဒှ်၊ဂျိုင်မံင်ဏီကဵုဒှ်၊ပြာကတ်မံင်ကဵုဒှ်၊ဟွံပြာကတ်လေကဵုဒှ်၊ဟိုတ်နူအပါကဵုမိရ-ပိုဲဂွံစိုပ်ကၠုင်ပ္ဍဲလောကဏအ်ရ၊၊အရေဝ်ညးဟီု-“တဲဒဝုဲလဝ်ဟရေင်ဂွံအုပ်ဓုပ်ဂၠးကဝ်”ဗီုပတိုန်လဝ်ဂုန်စရာဲမိဂှ် စိုပ်ကၠုင်တ္ၚဲအပါပ္ၚဲကဵုတ္ၚဲဏအ်ဂှ်- ပိုဲပတိုန်ဂုန်စရာဲအပါ “ညးမဖန်ပဒှ်ဂကူမၞိဟ်”-သာ်ဝွံအိုတ်စိုအ်၊၊ပိုဲယွံသွံသ္ပအဲပရဲအပါအိုတ်စိုအ်၊၊ဗီုလဵုပိုဲယွံသွံတှ်ေခိုဟ်ရရော====

ပ္ဍဲသၠပတ်သမ္မါပရောပရာဂွံယွံသွံအဲပရဲမိမနွံမံင်ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေ၊သွက်တ္ၚဲဏအ်မရုဲစှ်လဝ်တင်သၠပတ်သမ္မါမ္ဂးဂှ်===

သၠပတ်ဧဖေတ်သြဝါဒအခန်(၆)ပိုဒ်(၁-၃)မဒှ်ရ၊၊

“ကောန်-တြုံဗြဴတအ်၊အတိုင်မဒးကဵုပၟိက်ကျာ်-ဂလာန်မိမဂှ်ကလင်အိုတ်၊၊ ဒဒှ်မကလင်ဂလာန်မိမဂှ်ဒှ်အရာဓဝ်သၟတ်ရောင်၊၊မိမဂှ်ရှ်ေသှ်ေအဲပရဲအိုတ်-သာ်ဝွံ

ဒှ်ပထမပညပ်မနွံကဵုဂတိရောင်၊၊ဂတိမဆေင်ကဵုပညပ်ဝွံဂှ်မၞးတအ်ဂွံဂျိုင်လမျီုတုဲဂွံမံင်လအ်ပ္ဍဲလတူတိရောင်သာ်ဝွံမကၠုင်ရ”၊၊

ဂလာန်သၠပတ်သမ္မါဟီုတွံလဝ်မ္ဂးဂှ်=ပွမကလင်ဂလာန်မိမဂှ်ပွမဒးပၟိက်ကဵုကျာ်၊ဒှ်ပွမဓဝ်သၟတ်ဏောင်၊၊သွက်ကောန်ဇာတ်တအ်ဂှ်ဒှ်ပညပ်ကျာ်ပဌမဘိုအ်ဂွံဒ္ဂေတ်အာမဒှ်ရ၊၊ဂုန်ဖဵုမစှ်ေစိုပ်မ္ဂးဂှ်-အာယုက်ဂွံဂၠိင်၊ဂွံဂျိုင်-ဂွံမံင်လအ်လ္တူတိဏောင်၊၊အဵုညအ်ဂှ်ဒှ်ဂတိကျာ်ဏောင်သဟာဲတအ်၊၊လ္ပဒှ်သလှ်ေပၟာညိ၊ကၠောန်ဗက်၊ဒဂေတ်ဗက်အာအိုတ်ညိ၊၊

မၞိဟ်သၟတ်ခေတ်လၟုဟ်ဏအ်မုဍေံတအ်ထေင်ကတ်မွဲဂှ်-ယဝ်ကလင်ဂလာန်မိမ၊ဂလာန်အာစာတှ်ေပွမသၠးပွးဍေံတအ်ဒးဒုင်ကၟာတ်အာဏောင်၊၊ဒှ်မံင်ပလန်ဂတးရ၊၊ဟိုတ်နူဟွံကလင်အရေဝ်မိမ၊ဟွံကလင်အရေဝ်အစံင်အာစာ၊ဟိုတ်နူဟွံဗက်သၞောဝ်ဥပဒေ- မၞိဟ်သၟတ်ဗွဲမဂၠိုင်

ဒးစိုပ်အာဒၞာဲမဍန်ဂြေက်၊ဒးဒုင်ဒက်ကၠေင်၊ဒးစိုပ်အာပ္ဍဲထံင်၊ဒးစိုပ်အာပ္ဍဲဂုက်တအ်ရဟွံသေင်ဟာ၊၊

ယွံညးမဒှ်ကောန်-ဇၞော်ဇၞော်ဍောတ်ဍောတ်၊ဝုတ်တ်ဗၠာဲဗၠာဲတအ်-ပွမကလင်ဂလာန်အရေဝ်မိမဂှ်ဒးမံင်ကဵုပၟိက်ကျာ်၊ကျာ်မဇိုန်ဖျေဟ်ကဵုဂုန်ဖဵုရဏောင်ဂှ်တီအာရတုဲအဝ်ကဵုဂွံဒုင်စသိုင်မာန်အိုတ်ညိရအဴ၊၊