• Home
  • Daily Programmes
  • Download This Month
  • Downloads All
  • Special topics
  • English for Everyday use

Facebook

Books for Print

ဟွံတီဝင်မ္ဂးဒးဒုင်လီဠာန်

“ဟွံတီဝင်မ္ဂးဒးဒုင်လီဠာန်”

 ဟွံတီဝၚ်မ္ဂးဒးဒုၚ်လီဠာန်သာ်ဝွံအစာဝၚ်ညးမစုတိကလိလောန်အာ Drတာန်ထောန်ကေၚ်ဟီုလဝ်နွံရ၊၊သဟာဲမၞိဟ်ဟီုဂှ်ဇကုဇကုဂှ်ဇကုဒးတီဝၚ်ဇကု၊ဂကူဇကု၊ဍုၚ်ဇကု၊ဌာန်ဇကု ဇကုဒးတီ၊ၜိုတ်တီမံၚ်ဝၚ်

ဂကူဇကုဖိုဟ်၊ဝၚ်မန်ဂှ်ဗွဲမခိုၚ်ကၠိုက် ဆနွံမံၚ်ဖိုအ်ဂှ်ညးလ္ၚဵုတံဍေံတအ်မိက်ဂွံဗဂေတ်၊မိက်ဂွံဗလေတ်မတ်ဂကူမန်ပိုဲ၊ဍေံတံမိက်ဂွံကၠက်ထောံမံၚ်တှ်ေ ပိုဲညးမဒှ်ကောန်ကူမန်တံ နနဲလဵုဒှ်ဒှ် ဒှ်တာလျိုၚ်ကောန်

ဂကူမန်မွဲကီုရဏေါၚ်ဂှ်အဲဍိက်စှ်ေစိုတ်ဗိုန်ဗိုန်ရတုဲအစဳဇန်လျးဂကူမန်ပိုဲဂှ်နကဵုရေဒဳယဵုလပှ်ကျာဂၠေအ်ဂှ်လေဝ်ကီုနူကဵုမုက်လိက် facebook အစဳဇန်လျးဂကူမန်ဂှ်လေကီု၊ပ္ဍဲကဵုwebsite monradio.org     ဂှ်လေကီု ပိုဲတအ်ဂၠိုက်ဂၠာဲပတိုန်ထ္ၜးကဵုဏာရအဴ၊၊

 သဟာဲဝၚ်မန်ပိုဲညံၚ်ဂွံကၠေံဗဒန်၊အဵုဝၚ်မန်ပိုဲဏအ်ပၠန်ဆဂကူမန်ဟၟးဟွံသေၚ်ဂကူတၞဟ်သအာၚ်တအ်လေညံၚ်ဂွံတီ၊ညံၚ်ဂွံဒုၚ်တဲမာန်ဂှ်ပိုဲတအ်ဒးထ္ၜးသက်သဳဗွဲမခိုၚ်ကၠိုက်ဏောၚ်၊ယဝ်ပိုဲတအ်ပတိုန်ထၜး သက်သဳယုတ္တိအောန်မ္ဂးဝၚ်ဂကူမန်ပိုဲဂှ်ဍေံဟွံခိုၚ်ကၠိုက်ဒှ်တိုန်မာန်ကီုရ၊၊သက်သဳဟီုဂှ်သက်သဳနူကဵုလညာတ်သွာၚ်သုတေသနဂကူမၞိဟ်ဂၠးတိ Anthropogyသက်သဳနူသွာၚ်ဘာသာဗေဒliguisticsဗီုလဵုညးတံဟီုဂးဒုၚ်တဴလဝ်၊အဵုကျဏအ်ဂှ်ပိုဲဒးဗ္ဒဗ္ဒါဲတုဲဒးပတိုန်ထၜးဏောၚ်၊၊

 ဂကူမန်ဂှ်ဒှ်ဂကူမၞိဟ်တမၠာအပ္ဍဲအဒိုဟ်ဂၞဲအာရှကော်ဒိုဟ်ဗၟံက်သၠုၚ်ကျာအာရှ၊တုဲပၠန်အပ္ဍဲဂကောံမဟီုအရေဝ်ဘာသာမန်-ခမာMon Khmer ပ္ဍဲဒိုဟ်အဂၞဲအာရှ၊ ဂကူမန်ဂှ်ဒှ်ဂကူမၞိဟ်ကၠာ မွဲဂကူကီုရဏောၚ်ဂှ်အစာဝၚ်ဂၠးတိတံသမ္တီဒုၚ်တဴလဝ်ရ၊၊

 ညးမဒၟံက်ဗတိတ်ဂၠိုက်ဂၠာဲပရောဏအ်ကၠာအိုတ် ၊ဂလာန်ဏအ်ကၠာအိုတ်ဂှ် Wilhelm Schmidt ညးမဒှ်တၠပညာဘာသာဗေဒ သီုဒှ်တၠပညာဂၠိုက်ဂၠာဲ ဒတောဝ်ဒတၞောဝ်ဂကူမၞိဟ် Anthropologist မဒှ်ရ၊၊ Suhmidtဂှ်ဒှ်ဂကူဂျာမာန်ပ္ဍဲသက္ကရာတ်ခရေတ်(၁၈၆၈)ဂိတုဖေဖေါ်ဝါရဳ(၁၆)ဂှ်ဒှ်မၞိဟ်

ပ္ဍဲဍုၚ်Hordeရးဂျာမနီရ၊၊ညးဝွံပ္ဍဲသက္ကရာတ်(၁၈၉၀)ဂှ်တိုန်ဘာသၠပတ်ကာတဵုလေတ်Catholic တုဲသက္ကရာတ်(၁၈၉၂)ဂှ်စှ်ေဘာ၊ နူဂကောံဂိုဏ် ကတဵုလေတ်ခရေတ်ယာန်Catholic Chrsitian ပတိုန်ဂုဏ်စရာဲစၟတ်သမ္တီနဒဒှ်လကျာ် Priest မွဲတၠရ၊၊

 Schmidtဝွံဆက်ကတ်လ္ၚတ်ပညာဘာသာဗေဒတက္ကသဵုဘာလေၚ်(Berlin)ကေုံာVienna တအ်ဂှ်ရ၊၊ ပ္ဍဲကွတ်ဘာသာဗေဒဂှ်ညးစီုသကီုဗွဲမဇၞော်ကဵုဇြဟတ်၊သ္ပကၠုၚ်လဝ်သုတေသနဆေၚ်စပ်ကဵုဂကူမၞိဟ်ဂၠးတိကေုံာအရေဝ်ဘာသာမၞိဟ်ဂၠးတိဗွဲမလံကီုရ၊၊ပွညးမပကမၠောန်သုတေသနကၠာအိုတ်ဂှ်ဒှ်ကမၠောန် သုတေသနဂကူမၞိဟ်ဟီုအရေဝ်ဘာသာMon –Khmer  လပါ်ဒိုဟ်အဂၞဲအာရှရ၊၊ နူကဵုသုတေသန Schmidtဏံဂှ် ဂုန်ဖဵုဇၞော်ဒှ်ကၠုၚ်၊ သွဟ်ဇၞော်တိက်ကၠုၚ်မွဲဂှ် ဂကောံဂဏအ်မၞိဟ်ဟီုအရေဝ်ဘာသာ မန်ခမာတအ်ဂှ်စုတ်လုက်ဆက်ကၠောံမံၚ်ကဵု ဂကူမၞိဟ်မနွံဇရေၚ်မဟာသမုတ်သၠုၚ်ကျာ South Seas

ဟွံသေၚ်သာ်ဂှ်မဟာသမုဒ္ဒPacificရ၊၊သွဟ်ညးဏအ်ဂှ်ဒှ်ဂုန်ဖဵုဇၞော်သွက်အစာကွတ်ဘာသာဗေဒလက်ကရဴတအ်အိုတ်ရ၊၊Schmidtဝွံကၠာပၞာန်ဂၠးကဝ်အလန်ဒုတိယဟွံဂွံဒှ်သက္ကရာတ်(၁၉၃၈)ဂှ်ဟိုတ်နာဇဳဂျာမနဳတံလုပ်သီကေတ်ဍုၚ်Austriaဒးဂြေပ်ဒဴအာဍုၚ်Switzerlandသက္ကရာတ်(၁၉၃၉)ဂှ်စုတ်တိချိုတ်အာရ၊၊

တၠပညာဘာသာဗေဒတအ်ဝွံသ္ပသဇိုၚ်ကဵုသွဟ်သုတေသနSchmidtဗွဲလ္တူတေံတုဲဂကောံဂဏအ်ဂကူမၞိဟ်မနွံပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဏအ်ဂှ်ညးတံပါ်ကရေက်စွံလဝ်(၃)ဂကောံဓဝ်ရ၊၊

(၁)ဂကောံဂဏအ်Caucasoid

(၂)ဂကောံဂဏအ်Mongoloid

(၃)ဂကောံဂဏအ်Negroid ကော် Ethiopiaတအ်မဒှ်ရ၊၊

 ဂကောံဂကအ်ဂကူမၞိဟ်မနွံပ္ဍဲတိုက်အာရှပိုဲဏအ်ဂှ်စှ်ေကၠုၚ်နူဂကောံဂဏအ် ပသဇိုၚ်ကဵုဂကောံ Mongoloidတုဲပါ်တိတ်ကၠုၚ်ဂြောဝ်ဂကူ(၂)ဂကူ-ဂကူ Austric ကဵုဂကူ Tibeto Chinese ဂှ်တိဗက်တဵုကြုက် မဒှ်ရ၊၊ပ္ဍဲကဵုဂြောဝ်ဂကူAustricဂှ်ပၠန်ညးတအ်ပါ်ကရေက်လဝ်ဂကောံအရေဝ်ဘာသာ(၂)ဂကောံ Austroasiatic ကဵုAustronesian မဒှ်ရ၊၊ပ္ဍဲကဵုဂြောဝ်ဂကူ Tibeto Chinese  ဂှ်တိဗက်တဵုဗာမာန် Tibeto-BurmanကဵုTai-Chinese ထာဲကြုက်တံမဒှ်ရ၊၊ အရေဝ်ဘာသာမန်ပိုဲတံဂှ်ပါလုပ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဂကောံ Austroasiaticတုဲပ္ဍဲတံမူလတေံဂှ် တၠပညာကွာဘာသာဗေဒတအ် ကော်ခဴစအရေဝ်ဂကူမန်ပိုဲတအ်ဂှ် ပါမံင်ပ္ဍဲဂကောံဂကအ်အရေဝ်ဘာသာမန်၊ခမာတံရ၊၊

ဂကူမၞိဟ်မနွံအပ္ဍဲဂကောံဂကအ်မၞိဟ်ဟီုအရေဝ်ဘာသာမန်၊ခမာဏံမ္ဂးဂှ်

(၁)ဂကူဗီယက်နာမ်

(၂)ဂကူKhmuမနွံပ္ဍဲဍုၚ်လော၊ဗီယာက်နာမ်၊ပ္ဍဲဍုၚ်သေံ

(၃)ဂကူခမာမနွံပ္ဍဲဍုၚ်cambodia

(၄)ဂကူမန်

(၅)ဂကူပလောၚ်၊ပလေ

(၆)ဂကူဝ၊လဝလေဝ်ညးကော်

(၇)ဂကူရေင်နက်မနွံပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်သေံဗၟာဟတှ်ေသဳပဝ်

(၈)ဂကူခါသဳမနွံဒိုဟ်ဗၟံက်သၟဝ်ကျာဍုၚ်အိန္ဒိယကေုာံဒၞာဲရးလ္ၚဵုဍုၚ်Bangladesh

(၉)ဂကူမာန်ဒမနွံပ္ဍဲဍုၚ်အိန္ဒိယဒၞာဲဒၞာဲလ္ၚဵုကေုာံဒၞာဲရးလ္ၚဵုဍုၚ်Bangladeshမဒှ်ရ၊၊

 

#ဟွံတီဝင်မ္ဂးဒးဒုင်လီဠာန်(ကြက်ဂကူ2021)